De Maya-tempels van Lubaantun zijn uniek omdat ze volledig zonder mortel zijn gebouwd. Elke steen werd zorgvuldig op maat gemaakt en gesneden zodat hij precies op de aangrenzende steen paste.
Lubaantun, gelegen boven een zijrivier van de Columbia-rivier, ligt vlakbij het Maya-dorp San Pedro Columbia in het district Toledo, op 21 kilometer van de stad Punta Gorda. Lubaantun bestaat uit 14 grote bouwwerken die rond vijf centrale pleinen zijn gegroepeerd. Het werd gebouwd in de Late Klassieke periode en is het grootste ceremoniële centrum in het zuiden van Belize.
De oude stad Lubaantun bloeide meer dan 150 jaar lang, van ongeveer 700 tot 850 n.Chr. Archeologen zijn van mening dat Lubaantun, net als andere vindplaatsen in het zuiden van Belize, bewoond werd door de Manche Chol-Maya’s, die vanuit het zuidwesten naar het gebied trokken, mogelijk vanuit de vindplaats Pusilha (Belize) of andere naburige steden in Guatemala. Nadat ze hun gemeenschap hadden gesticht op de uitlopers met uitzicht op de oevers van de Columbia-rivier, vestigden de nieuwe kolonisten al snel hun regionale hoofdstad in Lubaantun. Dankzij hun ligging, grenzend aan vruchtbare grond, konden ze belangrijke handelsgewassen verbouwen, zoals cacao, die ze naar hun buren exporteerden in ruil voor obsidiaan, jade en andere exotische goederen. De kern van de site strekt zich uit over bijna een kilometer langs een noord-zuidhelling en bevat grote openbare gebouwen die rituele en administratieve doeleinden dienden. De westelijke en noordelijke delen van het centrum hebben een reeks terrasvormige platforms met woongebouwen die waarschijnlijk werden gebruikt als woningen voor de elite. De site heeft twee (2) balvelden, één aan de zuidkant van de akropolis en de tweede ten noordoosten van het hoofdplein.
Wist je dat?
Er zijn geen stèles te vinden in Lubaantun, wat intrigerend is, aangezien andere vindplaatsen in de omgeving wel stèles hebben waarop data en hiërogliefen zijn gegraveerd. De enige gebeeldhouwde monumenten op de vindplaats zijn markeringen voor het balveld, die in het centrum zijn gevonden. In Lubaantun zijn honderden beeldjes en fluitjes uit de Late Klassieke periode ontdekt.